January 7, 2007 09:09 AM
اينترنت و زنان : آسيبها ، دست آوردهاh3>
اينترنت و زنان : آسيبها ، دست آوردها
جلوه جواهری
شماره 11 هستيا
اينترنت و جامعه اينترنتي از مباحث حساس و مورد توجه محققان در سالهاي اخير بوده است. کشف اين که اين فضاي مجازي، در بازتوليد کليشه هاي جنسيتي تا چه حد موثر بوده است، کار آساني نيست. آيا به راستي اينترنت بر عليه زنان است يا اينکه به توانمند سازي آنان کمک مي کند؟ آيا زنان به اين رسانه جديد بيشتر دسترسي دارند و با آن راحتتر ارتباط برقرار مي کنند يا اينکه از آن روي گردانند و بيشتر آسيب مي بينند؟ صحبت از اينترنت به راستي کار آساني نيست. شايد بهتر باشد از تکنولوژي شروع کنيم .
به لحاظ تاريخي، قلمرو تکنولوژي همواره در سيطره مردان بوده است. براي فهم اين مطلب، لازم است تا به ساختار مردانه علوم و فناوري توجه شود. اين گفته که زنان در پيشرفت علوم سهمي نداشته اند، کذب محض است. در واقع واقعيت بر خلاف اين ادعاست چرا که مشارکت زنان و سهم آنان براي پيشرفت علم و فناوري، اغلب براي بالابردن فضاي مردانه حاکم و پر و بال دادن به آن، خاموش مانده است. لن فالن در اين زمينه مي گويد: "مشارکت زنان کم ارزش و ناديده انگاشته شده درحاليکه در حقيقت، زنان باني اختراع مکانيزمهاي مهم بيشماري نظير ماشين دوزندگي، ماشين چمن زني برقي، ماشين چاپ و دستگاه بافندگي نساجي بوده اند... در خيلي ازاين موارد که اتفاقا کم هم نيستند اختراع زنان به شوهران انها نسبت داده شده و به نام آنان ثبت گرديده است." گرچه سهم زنان بي ارزش و ناديده گرفته شده، منشا پيدايش کامپيوترها مديون موفقيت هاي آنان است. فالن شرح مي دهد که در طي دهه 40 زنان اطلاعات پردازش سيستم هايي که امروزه در ادامه آنها بوجود آمده و استفاده مي شوند، ايجاد کرده اند. در زمان جنگ، برنامه نويسي که به عنوان يک کار دفتري اضافي در نظر گرفته مي شد در ارتش به زنان واگذار شده بود. به هر ترتيب اين کار بعدا به عنوان " کار مردان " احيا شد آن هم زماني که پيچيدگي مهارتهاي آن تشخيص داده شد.اين بازسازي کار، بيانگر اين نکته است که چگونه فعاليت هاي مختلف به عنوان مردانه يا زنانه، مطابق قدرت و وضعيت مرتبط به آن ها طبقه بندي مي شوند" (فالن 1998؛ ويلسن، 1997).
اين تصور از کار مردانه و زنانه، از طريق نهادهاي درون يک جامعه نظير: رسانه، خانواده، آموزش و پرورش، مذهب، حکومت، قانون و مانند اينها ايجاد و بازتوليد مي شوند. اين ادعا که زنان به تکنولوژي علاقه اي ندارند در واقع از خانواده آغاز مي شود از زماني که به دختران کوچک پيراهن هاي تنگ مي پوشانند تا هر تحرکي براي آنان دشوار باشد. هنگامي که در رسانه ها زنان تنها به نحوه لباس پوشيدن و آرايش کردن خود توجه دارند و ... همه اينها، اين تصور را در ذهن ها باقي مي گذارند: " زنان به علوم و فناوري توجهي ندارند". و براي اثبات اين ادعا از تاريخي پر از دروغ شاهد مي آورند.
تجربه زنان در علوم و تکنولوژي، به لحاظ تاريخي، محدود و تحت تسلط و سيطره همتاي مردشان بوده است. از زمان ايجاد و گسترش اطلاعات و ارتباطات جديد، تحقيقات نشان داده که تجربه هاي زنان در اينترنت، همان تجربه هاي آنان در علوم و تکنولوژي را منعکس مي کند. طبق اين ديدگاه، اينترنت به مانند ديگر زمينه هاي فناوري "مردانه" و بازتوليدکننده ساختارهاي خاص نژادي، طبقاتي و کليشه هاي جنسيتي است.
به لحاظ دسترسي نيز، در سراسر جهان، به خصوص کشورهاي توسعه نيافته، زنان بسيار کمتر از مردان به اينترنت دسترسي دارند. ولي تفاوت عمده اي که اينترنت با فضاهاي ديگر و تکنولوژي هاي ديگر دارد، مجازي بودن آن است. جامعه اينترنتي، امکان تغيير و بازسازي را بيشتر از جوامع ديگر محيا مي کند. اين جامعه، امکان اين را مي دهد تا زنان از خانه هاي خود در اين جامعه سهيم باشند و بنابراين اجازه شنيدن صداهاي بيشتري از پيش را فراهم مي سازد. تحقيقاتِ برخي از سازمان هاي زنان نشان داده است که بيشترين شکل پيشرفت واقعي در دسترسي به رسانه، افزايش استفاده از ايميل و اينترنت در ميان زنان مي باشد. در ايران نيز شاهد اين اتفاق مي باشيم. وب لاگها و سايت هاي زنان و گروههاي ايميلي فراواني که اخيرا ايجاد شده و گسترش يافته اند شاهدي بر اين ادعا مي باشند.
توسعه اينترنت و ايميل، اين امکان را به NGO ها داده تا بتوانند حوزه عمل و تاثير گذاري خود را بر جهان گسترش دهند. بسياري از سازمان ها، مانند شبکه بين المللي زنان، براي بحث درباره سياست هاي سازمان خود، خدمات دروني مانند:ايميل، صفحه نظر سنجي، صفحه پيشنهادات، فروم و ... ارائه مي دهند. به اين ترتيب به جاي تعداد کمي از افراد، بسياري از مردم مي توانند در سياست گذاري ها و تصميم گيري ها سهيم باشند. در واقع به اين وسيله در مدت کوتاهي مي توان به نتايج گسترده تري دست يافت.
اشکال عمده اتکاي بيش از اندازه به اينترنت اين است که آن عده که به اين تکنولوژي دسترسي ندارند؛ بيش از پيش به حاشيه رانده مي شوند. مگر آنکه گامهايي دائما در راستاي آوردن آنها درون اين جامعه با وسايل ديگر صورت گيرد.
نبود دسترسي به اينترنت مولفه هاي گوناگوني دارد.
• يکي از آنها ترس از تکنولوژي در بخش زنان است و آگاهي نداشتن از اينکه از چه کسي کمک بخواهيم. سازمان ها و گروه هاي شبکه اي هستند که مايلند اطلاعات کامپيوتر خود را با ديگران شريک کنند(share).
• عامل ديگر نبود دسترسي به تجهيزات واقعي است. هميشه يک تکنولوژي خوب و با ارزش، هزينه هاي بيشتري را مي طلبد. در مورد اينترنت بايد گفت هزينه هاي آن کمي بيشتر از هزينه هاي معمول استفاده از يک نوع تکنولوژي است. در واقع اگر هزينه آموزش استفاده از آن، تدارکات، هزينه نگهداري کامپيوتر و بالاتر از همه هزينه هاي دائمي استفاده از تلفن (که در برخي مناطق بسيار گران تمام مي شود) و در کشورهايي نظير ايران هزينه کارت اينترنت براي وصل شدن به شبکه و... را با هم حساب کنيم به رقمي خواهيم رسيد که هر کسي از عهده پرداخت آن برنخواهد آمد. مهمترين هزينه که پنهاني است زمان مصرفي زنان براي آموزش و تمرين استفاده از اين تکنولوژي است. اين هزينه اتفاقا براي زنان بسيار گران تمام مي شود چرا که آنان در اکثر موارد زمان کافي ندارند.
• عامل ديگر، زبان است . بيشتر تکنولوژي هايي که مورد حمايت قرار مي گيرند و عموميت پيدا مي کنند؛ به يکي از چند زبان قدرت يافته دنيا مانند انگليسي، فرانسوي، اسپانيايي و.. مي باشند. بنابراين فهم و يادگيري آنها براي افرادي که به اين زبانها مي توانند صحبت کنند و بنويسند بسيار آسان تر است. حداقل نيازي براي يادگيري زبان آن تکنولوژي براي اين افراد و هزينه زماني و مادي اضافي براي اين منظور نيست. در اين زمينه مي توان اين نکته را يادآوري کرد که حسن اينترنت در رساندن صداي افراد ناشناخته تر به جهان است افرادي که با ابزار و تکنولوژي هاي ديگر امکان رساندن صداي خود را به دنيا ندارند و معمولا اين افراد به زباني غير از زبانهاي مرسوم دنيا حرف مي زنند؛ پس توجه به اين نکته بسيار مهم و در ادامه کار اينترنت حياتي است. البته به غير از مسئله اينکه آنها بتوانند متون اينترنتي را بخوانند مسئله تفاهم وجود دارد. همان گونه که شما وقتي براي آموزش به روستايي وارد مي شويد اگر به زبان اصلي آن روستا صحبت کنيد مردم آنجا با شما ارتباط بهتري برقرار مي کنند. در زمينه اينترنت هم همين مسئله سنخيت دارد.
پورنوگرافي، خشونت عريان اينترنت عليه زنان
آشکارترين جلوه خشونت عليه زنان در اينترنت، اجازه اشاعه تصاوير پورنوگرافيک است. درواقع اگر حجم توليد و مصرف پورنوگرافي اينترنتي را دريابيم، نقش اينترنت را در پايداری خشونت عليه زنان، بهتر درک می کنيم. امروزه شاهد رشد و توسعه صنعتي در اينترنت هستيم که به راحتی و با صراحت تمام، خشونتي را که سالها فمينيستها در طلب حذف آن از خيابان ها، محيط هاي کاري و اتاق خوابها بوده اند، مي فروشد : صنعت جنسي. (انگاره فحشا 1997 شيلا جفريس).
در آغاز قرن بيست و يکم، تکنولوژي ارتباطات و اطلاعات جديد با نژاد پرستي، تبعيض جنسي، و کاپيتاليسم براي ارتقاي بهره کشي جنسي زنان و دختران سراسرجهان هم دست گشته اند. بيش از 17 سال پيش اينترنت به عنوان نخستين محل عمومي تجارت سکس پديدار شد. اکنون در همه جهان، مردان مي توانند از محل استراحت خود در خانه هايشان، زنان مختلف را ببينند، بخرند و بفروشند. تنها با زدن يک دکمه ، آنها مي توانند به نمايش هاي جنسي زنده، باشگاه هاي استريپ، پورنوگرافي تعاملي و کاتالوگ سفارش عروس پستي، دسترسي داشته باشند. يا درباره بهترين راه هاي خريدن روسپي ها، بردگان جنسي، و پورنوگرافي وارد مذاکره شوند. اينترنت از رشد صنعت جنسي بسيار سود کرده است و صنعت جنسي نيز از اينترنت. صنعت جنسي، فناوري جديد و تجارت الکترونيکي را تقويت کرده و از بزرگترين آي اس پي ها و موتورهاي جستجو، پشتيباني مالي نموده است. ضربه هاي اين ارتباط و سودآوري دو طرفه بر زنان و دختران وارد مي شود. متاسفانه در اکثر موارد، قوانين محلي و ملي قصد داشته اند قربانيان تجارت سکس را قبل از افرادي که بر آن کنترل دارند، محکوم کرده و به مجازات برسانند. نمونه هايی از انواع خشونت جنسی در اينترنت عبارتند از:
• Incest Sex : سايت هايي که در آنها مردان را به تجاوز به فرزندان، خواهران و .. تشويق مي کنند.
• : Fact Rapeسايتهايي که فيلم هايي از تجاوز جنسي واقعي را پخش و در واقع تبليغ مي کنند.
• تجاوز هاي چندنفره.
• سکس با خشونت.
• تجاوز به زنان در حضور شوهرانشان.
• تبليغ اينکه شوهران، زنانشان را براي سکس در اختيار مردان ديگر قرار دهند.
• Forced Incest : تجاوز هاي خانوادگي که به زور به مادر، دختر، خواهر و ...اعمال مي شوند.
• تجاوز به کودکان: در اين سايتها تبليغ تجاوز به کودکان زير 10 سال توسط مردان بزرگسال صورت مي گيرد.
• نسخه هاي سکسي کارتون هاي مشهور واالت ديزني و...
و موارد بيشمار ديگر.
در تمامي اين سايتها، راههاي خشونت جنسي عليه کودکان و زنان آموزش و تبليغ مي شوند. و مقوله تجاوز و بهره کشي جنسي زنان و کودکان، از طريق اين سايتها، به صورت هنجار بروز مي کند.
اينترنت به عنوان ابزار سازماني
تا کنون از نقش اينترنت در بهنجار سازي خشونت عليه زنان (به خصوص خشونت جنسي) گفته شد. حال بياييد و مسئله را به شکل وارونه ببينيم: قدرت اينترنت به عنوان ابزاري قدرتمند در مبارزه با خشونت عليه زنان تا چه حدي است.
امروزه اينترنت بخش مهم و بحراني رسانه ها گرديده است. انتشار اخبار از طريق اينترنت بي نظير بوده است. تا قبل اين هيچگاه اخبار به اين پهناوري و با اين سرعت و به گونه اي جاري در وب انتشار نيافته بود.
همه ما تجربه فعاليت اينترنتي را به گونه اي داشته ايم. دوستان به ما ايميل مي فرستند و درخواست دارند تا بيانيه اي را امضا کنيم؛ سرويس هاي اخباري ما را از اتفاقي مهم که در حوزه اي رخ داده آگاه مي کنند. يا سازماني سياسي از برخي بحران هاي قريب الوقوع هشدار مي دهد. و در حوزه زنان، يک منبع خبري فوق العاده و ضروري اخبار، اخبار الکترونيکي زنان است.
بازماندگان تجاوز جنسي ، مربيان، و فعالين امور زنان و حقوق بشر، از اينترنت براي کمک به شکست سکوت فرهنگي پيرامون مسائل تجاوز جنسي، استفاده فراوان کرده و آن را تحت کنترل درآورده اند. در واقع به دليل بدجلوه دادن فاحش اخبارِ مواردِ تجاوز جنسي و ديگر وقايع خشونت خانگي که توسط شريک زندگي صورت گرفته، جريان اصلي رسانه ايزوله بوده و در مواقعي قربانيان را زخم دار نيز کرده است. تا زماني که قصور آموزش همگاني در زمينه اين نوع خشونت باشد، اين مسئله به همين روال ادامه دارد. براي اينکه ببينيد چگونه روزنامه ها موارد تجاوز جنسي را غير منصفانه گزارش مي دهند به اين سايت مراجعه کنيد: http://www.grrlactivistas.org/frameset.html
وب سايت هاي مختلفي با اين مشکل رسانه اي، با روشهايي چون ايجاد فضايي درون وب سايت خود به منظور قرار دادن شهادت نامه هاي قربانيان تجاوز جنسي، مبارزه مي کنند. در نتيجه ي تصديق صداي بازماندگان و ارائه تجارب شخصي خوانندگان، اسطوره ها درباره تجاوز جنسي کم ارزش مي شوند. يک مثال عالي از چنين وب سايتهايي http://www.takebackthenews.net مي باشد يک سايت نسبتا جديد که شهادت نامه هاي بازماندگان را گردآوري و پست مي کند و مثال ديگر http://www.grrlactivistas.org وب سايت گروهي از بازماندگان تجاوز جنسي است که همديگر را بصورت انلاين ملاقات کرده اند. و اين سايت يک شبکه کمپين غير اننتفاعي جهاني است که براي حذفِ جعل تجاوز جنسي در رسانه، دولت و سازمان هاي فرهنگي کار مي کند. همچنين وب سايت هاي فعال، براي آگاه کردن مردم از تجارب شخصي و کم ارزش کردن اسطوره تجاوز جنسي ، منابع حمايتي براي قربانيان تجاوز جنسي و پروژه هايي با ايده اقدامات پيشگيرانه، براي فعالان همکار خود تهيه ديده اند. سايت http://www.vday.org براي مدت يکسال داستان هاي موفق را گردآوري کرده است. اين سايت يک مرکز مجازي خوب از شهادت نامه ها، اخبار، منابع تجاوز، و فرصتهاي اقدام عليه خشونت مي باشد. از اين نمونه ها در اينترنت و از ملت هاي مختلف فراوان است. در ايران نيز سايتهاي فعالي از زنان و فعالين حقوق بشر هستند که بر عليه خشونت به ويژه خشونت عليه زنان کار مي کنند. برخي از اين سايتها بر عليه قوانيني که بازتوليد کننده و مشوق خشونت هستند کار مي کنند مانند: سايت زنان ايران، تريبون فمينيستي ايران، فروم اجتماعي ايران، زنان 8 مارس و ...
گروه هاي مردان
برخي از گروه هاي مردان نيز در اينترنت براي توقف خشونت عليه زنان فعالند. اين مسئله بسيار اميد بخش است. بايد به اين گروه ها توجه بيشتري نشان داد و به آنها براي آموزش به مردان ديگر براي قبيح شمردن خشونت ملحق شد. و قبول کرد که آموزش مردان از طرف خودشان کار آسان تر و تاثيرگذارتري است.
آدرسهايي که در ادامه آمده مثالهايي از گروه هاي مرداني است که وب سايتهايي در زمينه مبارزه با تجاوز جنسي دارند. اين وب سايتها، برخي موارد ارتباطات و اتصالاتي که اينترنت اسان نموده است را نمايش مي دهند. بسياري از اين وب سايت ها به همديگر پيوند دارند. آنها همچنين عمل کرد اينترنت به عنوان يک بانک اطلاعاتي را نشان مي دهند. اين گروهها در پي ايجاد يک نوع مردانگي مثبت و تغيير نگرش و رفتار مردان نسبت به زنان هستند.
http://www.chebucto.ns.ca/CommunitySupport/Men4Change/the_group.htm, http://www.mencanstoprape.org , http://www.menstoppingviolence.org , http://www.jacksonkatz.com , http://www.tulane.edu/~tmar , http://www.sa.rochester.edu/masa , http://www.students.haverford.edu/masar/front.htm , http://www.nomas.org
يکي از موارد موفق موضع گيري فعالين زنان و ائتلاف آنان عليه خشونت جنسي و پورنوگرافي در اينترنت، اعتراض به تصميم فروش پورنوگرافي در ياهو مي باشد. در دسامبر سال 2000 ، ياهو فروشگاه انلايني را براي فروش دي وي دي و ويدئوهاي پورنوگرافي ايجاد نمود. تنها چند ماه بعد از آن، صدها هزار ايميل اعتراضی از کاربران اينترنتي دريافت کرد بنابراين تصميم گرفت آن بخش از وب سايت خود را که پورنوگرافي مي فروخت، حذف کند و در نتيجه اين اقدام بود که اين سايت حتي پذيرش آگهي هاي سايتهاي پورنوگرافي را نيز متوقف کرد. در مي 2001 ياهو تصميم گرفت پيداکردن چت روم هاي آشکار جنسي و همينطور کلوبهاي انلاين جنسي را در موتور جستجوي خود، مشکلتر سازد. براي اطلاع بيشتر به اين سايت مراجعه کنيد:
Resources:
1)Violence Against Women on the Internet : http://cyber.law.harvard.edu
2)Gender and Technology: http://www.netwomen.ca/research/litrev2.htm
3)Access to Media, Best practices, obstacles and challenges: 4)http://www.womenaction.org/csw44/mediapractices.html
5) Hoffman, R Lisa,Gender and the Internet: Sex, Sexism, and Sexuality, May 1999
http://hastiandish.net/node/1151?PHPSESSID=1838e8a606dfd42ba3eb37e85ec2be3
6
http://cyber.law.harvard.edu/vaw02/mod4-1.htm
نوشته شده توسط: yahyaee در January 7, 2007 09:09 AM